İşçi tazminatı yasası nedir ve ne zaman yürürlüğe girdi?

İşçi Tazminatı Yasası, iş kazaları veya meslek hastalıkları sonucunda çalışanların maddi ve manevi kayıplarını telafi etmeyi amaçlayan bir yasal düzenlemedir. Bu yasa, işverenlerin, çalışanlarının iş yerinde veya işle bağlantılı olarak maruz kaldıkları zararlardan sorumlu tutulmasını sağlar. Temel hedefleri şunlardır:

• Çalışanlara, iş kazaları veya meslek hastalıkları durumunda tıbbi masraflar, gelir kaybı ve rehabilitasyon giderleri için finansal destek sağlamak.
• İşverenleri, iş güvenliği önlemlerini artırmaya teşvik etmek ve iş kazalarını önlemek.
• Çalışanların, işverenlere dava açmadan hızlı ve adil bir şekilde tazminat alabilmelerini kolaylaştırmak.

Genellikle, bu yasalar işverenlerin zorunlu sigorta poliçeleri almasını gerektirir ve tazminat talepleri genellikle sigorta şirketleri aracılığıyla çözülür. Bu sistem, hem çalışanların haklarını korur hem de işverenlerin yasal yükümlülüklerini netleştirir.

İşçi Tazminatı Yasası'nın yürürlüğe girdiği tarih, ülkelere göre değişiklik gösterir, çünkü her ülke kendi sosyal ve hukuki ihtiyaçlarına göre bu tür yasaları benimsemiştir. İşte bazı önemli örnekler:

• Almanya: İşçi Tazminatı sistemi, 1884'te Bismarck döneminde yürürlüğe giren "Kaza Sigortası Yasası" ile başlamıştır. Bu, dünyadaki ilk kapsamlı işçi tazminat sistemlerinden biridir ve sosyal güvenlik reformlarının bir parçasıdır.
• Amerika Birleşik Devletleri: Federal düzeyde bir yasa olmamakla birlikte, eyaletler kendi işçi tazminat yasalarını benimsemiştir. İlk eyalet yasaları 1911'de yürürlüğe girmiştir; örneğin, Wisconsin 1911'de bu tür bir yasayı kabul eden ilk eyaletlerden biridir.
• Türkiye: Türkiye'de işçi tazminatı konuları, 1936'da yürürlüğe giren İş Kanunu ve sonrasında Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu gibi mevzuatla düzenlenmiştir. Özellikle, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 2008'de yürürlüğe girerek iş kazaları ve meslek hastalıklarına ilişkin tazminat süreçlerini modernize etmiştir.

Genel olarak, işçi tazminatı yasaları Sanayi Devrimi sonrasında, iş kazalarının artmasıyla 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarında yaygınlaşmıştır. Bu yasalar, çalışma hayatında adaleti sağlamak ve sosyal refahı artırmak için kritik bir rol oynamaktadır.